AI-vampiers: de verborgen prijs van twintig agents

Een tijdje terug zat ik om twee uur 's nachts nog agents bij te sturen. Niet omdat er één ding af moest — ik kwam simpelweg niet los van het bijsturen zelf. De ene kwam terug met een resultaat, de volgende stond klaar voor een nieuwe opdracht, en telkens was er weer iets waar ik nog even wat van moest vinden.

Dat is geen anekdote over discipline. Er blijkt een naam voor te zijn.

Marc Andreessen is mede-oprichter van Netscape en tegenwoordig durfkapitalist bij het voor 50% naar hem vernoemde Andreessen Horowitz (a16z), een van de invloedrijkste investeerders van heel Silicon Valley. Een grote meneer dus.

Hij beschreef in de Joe Rogan Experience een term die volgens hem in de Valley rondgaat: de AI-vampier. Zijn omschrijving: "it's when AI turns you into a vampire. You're up all night doing AI coding because you are so productive. You're getting so much done that you can't turn off."

Hij vertelt het als een succesverhaal. Hij begint namelijk bij een puzzel: als agents je vier of twintig keer zo productief maken, verwacht je dat programmeurs óf uit het vak stappen, óf een kwart van de tijd gaan werken en een aangenamer leven krijgen. "What's actually happened is virtually to a person, they're all working more hours than ever."

En dan komt de passage die me bijbleef. Over zijn vrienden in het vak, van wie sommigen behoorlijk bekend zijn: "when you talk to them now as opposed to six months ago, they look terrible. They're sleep deprived. They've got bags under their eyes… clearly not taking care of themselves — and they're absolutely ecstatic."

Zichtbaar op, en tegelijk dolgelukkig. Die combinatie is het hele verschijnsel. Van binnenuit voelt het niet als opbranden. Rogans reactie is de scherpste van het hele gesprek: hoeveel Adderall is er inmiddels verkocht?

Het mechanisme dat Andreessen beschrijft is geen verslaving in de gebruikelijke zin. Het is wachttijd.

Je geeft een agent een opdracht. Die werkt een minuut of tien en komt terug "like a puppy" met een resultaat. Jij beoordeelt het, stuurt bij, geeft de volgende opdracht. Alleen: die tien minuten zijn dood. Dus open je een tweede venster. En een derde. "The state-of-the-art today in the valley is 20 bots at a time… the only thing you have to do is be there every 10 minutes to give them feedback."

Je werk is een pollingloop geworden met een interval van tien minuten. En daar zit de klem, in Andreessens eigen woorden: "The opportunity cost of going to sleep is too high because if you go to sleep, you won't be with your 20 AI coding agents." Slapen is geen rust meer. Het is stilstand van een ploeg die jij aanstuurt.

Wat daarbij verdween, benoemt hij zelf — maar hij trekt er geen conclusie uit. Over het oude model: "you have to spend like two hours refamiliarizing your brain with all the code, then you work for 10 hours, then you spend two hours trying to unplug and get back to normal life."

Twee uur opstarten, en twee uur afbouwen. Dat afbouwen was geen verlies; het was de terugweg. De agentloop heeft die terugweg geschrapt. Er is niets meer om uit los te komen, dus kom je er niet uit. Je zit niet vast omdat het werk zwaar is, maar omdat er geen moment meer is waarop het af is.

Eerlijk is eerlijk: Andreessen verzwijgt de schade niet. Hij noemt de wallen onder de ogen zelf. Mijn bezwaar is niet dat hij het over het hoofd ziet — het is dat hij het onder voordelen schaart.

Dat is precies de verkeerde kolom. In elk ander vak is "hij ziet er slecht uit, hij slaapt niet, en hij vindt het geweldig" geen productiviteitscijfer maar een reden voor een gesprek. Wij schreven eerder al dat constante AI-hulp uitputtend werkt. Dit is de volgende fase daarvan: niet vermoeiend ondanks het plezier, maar vermoeiend via het plezier. Euforie die je wakker houdt is geen tegengif tegen uitputting. Het is de reden dat je de uitputting te laat ziet aankomen.

Er zit nog een tweede laag onder, en Andreessen levert het bewijsmateriaal er zelf bij. Waarom leidt twintig keer meer output niet tot minder werk? Omdat de vraag meebeweegt: "every company has a thousand things they've wanted to have code for that they've never been able to get to."

Hij brengt dat als goed nieuws — geen werkloosheid, elastische vraag. Dat klopt ook; we schreven zelf dat code goedkoop wordt en engineering niet, en dat een grotere backlog de logische uitkomst is. Maar lees hetzelfde feit eens vanaf de andere kant: de backlog is nu per constructie oneindig. Er komt geen avond meer waarop het lijstje leeg is.

En dat lijstje was wat mensen liet stoppen. Niet wilskracht — de finish. Wie hem weghaalt en er niets voor terugzet, houdt alleen de vampier over. DHH stuurt inmiddels zestien agents tegelijk aan over vier machines, en de reden dat dat bij hem werkt is niet zijn uithoudingsvermogen maar zijn oordeel over wat níet gebouwd hoeft te worden. Dat is ook waarom je organisatie nog steeds duur is: grenzen stellen is organisatiewerk, geen toolkeuze.

Ik ben geen buitenstaander hier. Ik zat om twee uur 's nachts zelf nog bij te sturen. Dus geen preek, maar wat ik heb afgesproken met mezelf — en wat mij betreft in elke teamafspraak thuishoort:

• Een maximum aan parallelle agents. Niet omdat twintig technisch onmogelijk is, maar omdat dat aantal bepaalt hoe fijn je dag uiteenvalt in blokken van tien minuten. Bij drie kun je nog nadenken. Bij twintig ben je dispatcher.
• Een harde eindtijd, en agents die daarna niets meer starten. Een draaiende agent is een reden om terug te komen. Dat moet ophouden vóór jij ophoudt.
• Output van de nacht wordt 's ochtends beoordeeld. Om twee uur 's nachts reviewen is geen reviewen. Het is goedkeuren.
• "Klaar" is een besluit, geen lege wachtrij. Als de backlog oneindig is, moet iemand expliciet zeggen dat dit genoeg was. Doe je dat niet, dan zegt de tool het nooit.

Geen van die vier is een technisch probleem. Dat is ook Andreessens eigen ontsnappingsroute, aan het eind van hetzelfde gesprek: "the fundamental moral and ethical issues are still the ones we have to answer." Prima. Dan is dit er een van, en dan is dit mijn antwoord.

Bij ZEN Software zit dit inmiddels in hoe we werken, niet in een goed voornemen. Agents lopen binnen afgesproken grenzen, reviewen doen we uitgerust, en de vraag "moet dit überhaupt gebouwd worden" komt vóór de vraag "kan een agent dit bouwen" — want het antwoord op die tweede is tegenwoordig altijd ja.

Dat is de kern van waar onze AI-native software engineering en AI-consultancy over gaat: niet zoveel mogelijk code per nacht, maar een tempo dat je volgend kwartaal nog volhoudt. Wil je weten hoe dat er voor jouw team uitziet — neem contact op.