Arjan Franzen

Een developer met twintig jaar ervaring stopte met AI-coderen — niet omdat het niet werkte, maar omdat het te goed werkte. Zijn diagnose is scherper dan die van de meeste partijen die aan AI verdienen. Alleen komen wij tot een andere conclusie: niet stoppen met AI, maar betere engineering eromheen.

Je CI-dashboard laat zien hoe lang een build duurt, niet hoe lang er gewacht is op de review ervoor. Agile Analytics legt de vertraging bloot die niemand meet — en een half uur wachten per engineer per dag kost al zo’n €5.000 per jaar.

De telefoon gaat buiten kantooruren, tijdens een incident, of precies als iedereen in een overleg zit. Zenthropic zet daar een AI-agent tegenover die 24/7 opneemt, de juiste vragen stelt en vastlegt wat er is afgesproken.

De meeste organisaties weten hoeveel er gebeld is en verder niets. Voice Analytics laat zien waarover die gesprekken gingen, welke uren piekuren zijn, wie het vaakst belt en hoe een gesprek afliep — met de opname en het transcript erbij.

Zodra je een coding agent aan je codebase hangt, raak je drie regimes tegelijk. Niet omdat AI apart gereguleerd is, maar omdat het bestaande regels raakt op plekken waar je ontwikkelstraat er nooit eerder mee te maken had.

Applicatiecode die fout is, gaat meestal stuk. Infrastructuurcode die fout is, werkt — en dat is precies het probleem. Een agent die Terraform schrijft, levert iets op dat plant, applyt en draait. Of het ook veilig is, zie je niet aan de output.

Een half uur per dag. Zo weinig lijkt het. Maar reken het door en het is €5.000 per engineer per jaar, of een half miljoen euro bij honderd engineers — geld dat op geen enkele regel van je P&L staat en dat niemand ooit heeft goedgekeurd.

Je DORA-dashboard toont nog steeds dezelfde vier getallen. Alleen betekenen ze niet meer hetzelfde. Zodra een flink deel van je code niet meer met de hand geschreven wordt, verschuift wat elk van die metrics je vertelt — en de naïeve lezing wijst precies de verkeerde kant op.

Van eigen datacenter naar AWS, met Kubernetes als basis. Tussen september 2024 en april 2026 begeleidde ZEN Software de ANWB bij de migratie en de omslag naar cloud-native diensten. Sinds december 2025 draait er een bedrijfskritische enterprise service bus in AWS.

Keana bundelt transportorders per hub tot ritten met tijdvensters en stops, zodat er minder voertuigen de binnenstad in hoeven. Het product is van onze klant; het engineeringteam eromheen zijn wij — beheer, onderhoud en doorontwikkeling, volledig.

Om de zoveel jaar verdient een nieuwe taal een vaste plek in je gereedschapskist. Niet omdat hij in de mode is. Niet omdat het internet zegt dat het moet. Maar omdat je op enig moment beseft: “Dit lost problemen op die ik al heb — ook al irriteert het me eerst.”

Zomer 2025, leesvoer voor aan het zwembad: twee boeken die je gelezen moet hebben over werken in gameontwikkeling.

Waarom eigenaarschap en controle belangrijker zijn dan morele zuiverheid in de digitale infrastructuurstrijd

Toen Donald Trump onlangs beweerde dat “Europa niks Amerikaans koopt, zelfs geen auto's”, liet hij een belangrijk feit weg. Europa koopt wel degelijk veel van Amerika — alleen niet in fabrieken en hardware, maar in digitale diensten.

Cloudopslag, streamingplatformen en SaaS-abonnementen: vrijwel allemaal komen ze uit de VS.

De Europese Unie telt duizenden briljante softwareontwikkelaars en innovatieve techbedrijven. Europa is het continent met grondleggers van digitale technologieën zoals Linux, het meestgebruikte besturingssysteem op servers wereldwijd, en ASML, het belangrijkste techbedrijf van Europa vanwege de machines die het maakt om chips te produceren.

Elke koppeling tussen een verlader en een vervoerder begint met hetzelfde werk: het datamodel opnieuw uitschrijven. Wij bouwden vanaf nul twee open source libraries voor OpenTripModel 5.6 — in Java en in .NET — zodat dat werk maar één keer gedaan hoeft te worden.

Wat ging er mis? Microsoft bezit zowel LinkedIn als Azure. 🤷‍♂️

Alkmaar, november 2023 - ZEN Software, een pionier in innovatieve weboplossingen, kondigt met trots haar recente succes aan in samenwerking met Filogic. Filogic, een vooruitstrevend bedrijf en eigenaar van OpenTMS, een full-service transport management SaaS, heeft met succes de krachten gebundeld met ZEN Software om een opmerkelijke mijlpaal te bereiken.

Vandaag wil ik betogen dat Kunstmatige Intelligentie (AI) het ontbrekende stukje van de productiviteitspuzzel is, een revolutie teweegbrengt in de industrie en ons werk een nieuwe vorm geeft. Hoewel er bezorgdheid is geuit over het mogelijke risico van baanverplaatsing, is het essentieel om te erkennen dat de voordelen van Generatieve AI veel zwaarder wegen dan deze vrees.

Hackathons zijn uitgegroeid tot broedplaatsen voor baanbrekende ideeën en oplossingen. De recente Praxis/Brico Hackathon, gehouden op 28 en 29 september 2023, vormde hierop geen uitzondering. Dit evenement richtte zich op de convergentie van Google Cloud, Retail, E-commerce en ML/AI, en illustreerde het immense potentieel van deze technologieën wanneer ze gezamenlijk worden ingezet.

Twee weken nadat HashiCorp de licentievoorwaarden voor haar Terraform-software had gewijzigd, hebben gebruikers, waaronder concurrenten, een fork van de Terraform-code gemaakt. HashiCorp wijzigde de licentie van Mozilla Public License (MPL) naar Business Source License v1.1 (BSL).

In een felle confrontatie op sociale media heeft Mark Zuckerberg, CEO van Meta, een krachtige klap uitgedeeld aan 'Chief Twit' Elon Musk. De strijd begon met cijfers. Slechts vijf dagen na de lancering kondigde Zuckerberg trots aan dat Threads, in wezen een Twitter-kloon, al 100 miljoen gebruikers had.

In een schokkende onthulling heeft All-In-One Security (AIOS), een veelgebruikte WordPress-beveiligingsplugin geïnstalleerd op meer dan 1 miljoen websites, schokgolven gestuurd door de WordPress-gemeenschap. De plugin werd op heterdaad betrapt bij het loggen van plaintext wachtwoorden en het opslaan ervan in een toegankelijke database.

Juli 2023 - Na twee jaar van onderzoek en verbeteringen zijn er geen bezwaren meer tegen het gebruik van Google Workspace-diensten voor Nederlandse scholen en universiteiten. In 2021 hadden toezichthouders hun zorgen geuit over de bescherming van gegevens, met name met betrekking tot de opslag buiten Europa.

Het opzetten en beheren van een Kubernetes-cluster wordt steeds complexer. Een website draaien met slechts een handvol Docker-containers zou echter niet moeilijk moeten zijn om op te zetten en te beheren.

WordPress biedt bedrijven, creatieve enthousiastelingen en contentmakers uitgebreide mogelijkheden met zijn gebruiksvriendelijke interface en uitgebreide aanpassingsmogelijkheden. Desondanks kan het handmatig labelen van afbeeldingen een bron van frustratie zijn bij het werken met WordPress. Gelukkig maakt de baanbrekende plugin van ZEN Software een einde aan deze vervelende taak.

Innovaties zoals ChatGPT en AI hebben een transformatie ingezet in verschillende industrieën, waardoor de productiviteit wordt verhoogd en de aard van ons werk opnieuw wordt vormgegeven. Toch ervaren sommige werkgevers weerstand tegen deze verandering, zoals te zien is in de recente overweging om het gebruik van ChatGPT op bepaalde werkplekken te verbieden.

De term "yak shaving" in de programmering komt uit een aflevering van de populaire tekenfilm "Ren & Stimpy" uit de jaren 90. In deze aflevering vraagt Ren aan Stimpy om een yak te scheren. De aflevering met de titel "Stimpy's uitvinding" bevat een scène waarin Ren aan Stimpy vraagt om een yak te scheren, maar om dat te kunnen doen heeft Stimpy een speciaal scheermes nodig, dat een speciaal mes vereist, dat geslepen moet worden met een speciale steen, enzovoort.

Mijn reden om in de software-industrie te werken is altijd games geweest; van jongs af aan speelde ik games op mijn XT-PC, Gameboy, 386 DX, Pentium (Cyrix), Voodoo 3d kaart en later consoles (Playstation). Ik droomde ervan om in een gamestudio of in Silicon Valley te werken.

De Europese Unie (EU) heeft een belangrijke regelgeving voor cryptocurrency's goedgekeurd die cryptobeurzen verantwoordelijk houdt voor verliezen van klanten. De regels, die in 2024 van kracht worden in de 27 EU-lidstaten, zijn bedoeld om investeerders te beschermen en het witwassen van geld en de financiering van terrorisme te voorkomen.

Een uitgelekt document van een anonieme Googlemedewerker heeft discussies aangewakkerd over de impact van open-source AI-projecten op industriereuzen als Google en OpenAI. Hoewel het document een enkele mening binnen Google vertegenwoordigt en mogelijk geen invloed heeft op de bedrijfsstrategie van het bedrijf, geeft het inzicht in de interne discussies rondom open-source AI.

Naarmate softwareontwikkeling complexer wordt, groeit ook de behoefte aan testen. Testen is een integraal onderdeel van de levenscyclus van softwareontwikkeling en is essentieel om de betrouwbaarheid, functionaliteit en kwaliteit van de ontwikkelde software te garanderen. Er zijn verschillende soorten testen die software ontwikkelaars gebruiken, maar twee van de meest voorkomende zijn unit testen en integratie testen.

Het strangler pattern is een techniek uit Dave Farley's 'Continuous Delivery' voor het transformeren van een monolithisch softwaresysteem naar een op microservices gebaseerde architectuur. Het houdt in dat delen van een groot monolithisch softwaresysteem geleidelijk worden vervangen door kleinere microservices, waardoor de monoliet in de loop van de tijd wordt "gewurgd" totdat deze volledig is vervangen. De naam 'strangler pattern' is afgeleid van de wurgliaan die op een andere boom groeit en deze als fysieke steun gebruikt, terwijl hij ook zonlicht en voedingsstoffen van de boom steelt, wat uiteindelijk de gastheerplant doodt.

Ik was een stuk code aan het debuggen dat een Java.lang.OutOfMemoryError veroorzaakte. Na een kort onderzoek ontdekte ik dat de SQL-query die de code uitvoerde geen 'WHERE'-clausule bevatte, waardoor een grote tabel bijna volledig gedownload werd, waardoor het proces geen geheugen meer had.

Software ontwikkelen is zwaar werk. Met krappe deadlines, veel regels code en eindeloos veel bugs voelt het als een eindeloze klim. Gelukkig schiet ChatGPT te hulp om de prestaties van je team op te krikken. En gelukkig is ChatGPT een veel betere programmeur dan dichter.

ZEN Software Tech Consultancy was cruciaal bij de implementatie van de Cloud Transformatie van de Rabobank. Als vertrouwde partner werkte ZEN nauw samen met de Security Architecture Board van de Rabobank om de beveiliging van de Public Cloud continu te verbeteren en te beschermen. Samen hebben we de Cloud Transformation Strategy van de Rabobank opgesteld, met een sterke nadruk op het beleid om prioriteit te geven aan SaaS boven PaaS boven IaaS.

Agile werkt niet...

Ik hoor het steeds vaker. Als ik met een oorzaakanalyse uitzoek waar het probleem zit, komt het meestal door een combinatie van:

1. Een agile-implementatie die zelf niet erg agile is.
2. Geen metrics om succes of verbetering te meten.

Met de opkomst van thuiswerken zijn remote programmeersollicitaties steeds populairder geworden. Die verschuiving brengt wel nieuwe problemen mee. Vooral zorgelijk zijn de nieuwe mogelijkheden om te spieken en te doen alsof tijdens het gesprek.

Error budgets zijn onmisbaar gereedschap binnen Site Reliability Engineering (SRE), waarmee organisaties betrouwbaarheid en vernieuwing tegen elkaar kunnen afwegen. In dit artikel bespreken we hoe je error budgets in je organisatie introduceert en welke veranderingen daarvoor nodig zijn.

Met de opkomst van GitHub CoPilot en ChatGPT zie je dat technologie voor codegeneratie 'hot' is. AI-ondersteuning kan junior engineers korter junior laten zijn, terwijl seniors niet verzanden in de details van het programmeren.

Maar: kunnen deze nieuwe tools het vak programmeren zoals wij het kennen beëindigen? Sommigen denken dat een programma schrijven tot het verleden gaat behoren.

De overheid mag voor zijn clouddiensten eindelijk in zee gaan met buitenlandse techreuzen zo valt te lezen een brief die onlangs aan de Tweede Kamer is gestuurd door Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Digitalisering). Nu was het niet zo dat alles wat cloud is categorisch verboden was, onze overheid gebruikt voor een deel al Cloud-diensten zoals Microsofts Office 365. Dit is een Cloud SaaS-dienst. Maar voor meer interne en gevoelige data waren de Cloud PaaS en IaaS diensten van Microsoft, Google en Amazon uitgesloten.

Big Tech wordt deze weken een stuk minder big: Facebook ontslaat 10.000 mensen, Twitter halveert het personeelsbestand op het hoofdkantoor en Google volgt waarschijnlijk.

De vraag van het moment is: “hoe bepaal je welke engineers weg moeten?”. Op het hoofdkantoor van Twitter lijkt het antwoord regels code te zijn geweest. 😳

Thoughtworks is een beursgenoteerd, wereldwijd technologiebedrijf met 49 kantoren in 18 landen en zo'n 10.000 medewerkers. Het levert softwaretools en consultancy. De Thoughtworks Technology Radar is een document dat de ontwikkelingen beschrijft die het bedrijf op dit moment interessant vindt in softwareontwikkeling.

Als een softwareproject snel af en opgeleverd moet worden terwijl de code nog niet perfect is, neemt je team technische schuld op zich om de deadline te halen. In hun haast wijken developers soms af van de beste manier van programmeren, of 'vergeten' ze delen van de software te testen of te documenteren.

Heb je in je organisatie interne ontwikkeltools, platformen of diensten waarbij het aansluiten je supermakkelijk en pijnloos afging? Dan mag je jezelf gelukkig prijzen. Verplaats je eens in je gebruikers.

Als teams niet op één locatie zitten, kunnen problemen met betrokkenheid en prestaties makkelijk uit de hand lopen. DORA-metrics zijn onmisbaar bij hybride of volledig remote werken. Of je nu voorbij het hybride midden wilt of de directe sprong naar remote maakt: dit is waarom je DORA-metrics naast je wilt hebben.

Zodra je agile organisatie software bouwt met een microservice-architectuur, loop je tegen vragen aan als: welke services draaien we eigenlijk, wie kan ik erover benaderen, en waar staat de actuele documentatie? Een developerportal brengt dat samen op één plek.

Hoe weet je hoe je softwareorganisatie presteert? Hoe voorkom je dat je engineers gefrustreerd raken, vertrekken, overbelast raken of opbranden — en krijg je tegelijk eerlijke cijfers over hoe de teams het doen?

De meeste organisaties hebben een centraal (cloud)platformteam — of zouden dat moeten hebben. Zo'n team opzetten is een leuke uitdaging, maar wel een uitdaging. In 2019 publiceerden Matthew Skelton en Manuel Pais hun boek Team Topologies, waarin ze de geheimen van succesvolle teampatronen en samenwerkingsvormen delen.

Inleiding

Error budgets geven je softwareteams een grote mate van autonomie. Featureteams kunnen hun prioriteiten bijstellen op basis van het serviceniveau dat op dat moment geleverd wordt. Dit artikel legt de basisbegrippen achter error budgets uit, en laat zien hoe je ze inricht met Agile Analytics van ZEN Software.

Is er verschil?

De termen lijken identiek, maar bij ZEN Software maken we onderscheid tussen de twee. Googlen op 'Cloud Native' geeft hetzelfde resultaat als op 'Native Cloud'. Laten we aannemen dat Google meer geeft om trefwoorden dan om hun volgorde. Toch zit er verschil in als je de woorden in een bepaalde volgorde gebruikt.

Waarom Docker?

Bij ZEN Software zien we Docker als een innovatie in configuratiebeheer. Docker lost een aantal frustrerende problemen voor developers op en maakt een softwaresysteem zowel productiever als betrouwbaarder.

Een kopieerconstructor is een speciaal type constructor in objectgeoriënteerde talen zoals C++ en Java dat een nieuw object maakt door het te initialiseren met een bestaand object. De kopieerconstructor wordt gebruikt om een kopie van een object te maken op een manier die onafhankelijk is van het originele object, wat betekent dat wijzigingen aan de kopie geen invloed hebben op het origineel.

Als je vergeet om een kopie constructor te implementeren en de standaard constructor van de programmeertaal gebruikt, zal de kopie constructor een ondiepe kopie uitvoeren.

Maak kennis met 'Gilfoyle'. Gilfoyle woont in de HBO-comedyserie 'Silicon Valley', die een aantal fictieve Silicon Valley-bedrijven portretteert en vooral Pied Piper: de startup waar de hoofdpersonen (Richard, Gilfoyle, Dinesh en Jared) met hun nieuwe producten de wereld willen veroveren.

Gilfoyle en Dinesh zijn developers. Hoe ze in de serie neergezet worden, klopt precies als je kijkt naar de drie deugden van een programmeur: luiheid, ongeduld en hoogmoed.

'Legacysystemen uitfaseren is een vak apart.' zei een wijze architect ooit tegen me. Hij had gelijk.

We zijn blij en trots dat het #Maxeda-team (op de foto) heeft afgemaakt waar we destijds aan begonnen. We wilden het legacysysteem één jaar na de go-live van het nieuwe platform uitzetten, maar het duurde niet 'maar één jaar' zoals ik voorspelde — een stuk langer dus 😇

Misschien heb je inmiddels een aantal DevOps-principes en -processen ingevoerd. De volgende stap is het op schaal laten werken door SRE in te voeren. Dit zijn methoden die zich bewezen hebben om teams met SRE-principes van de grond te krijgen.

Zowel DevOps als Site Reliability Engineering (SRE) belooft de samenwerking tussen ontwikkeling en beheer te verbeteren en organisaties veerkrachtiger te maken. Toch zijn veel mensen in ons vak nog niet thuis in de begrippen, wat het lastig maakt deze werkwijzen in te voeren of ervoor te werven en op te leiden.

Maxeda's Digital Online afdeling, verantwoordelijk voor de e-commerce platforms van Praxis en Brico, begon aan een spannende reis om hun online aanwezigheid te verbeteren. ZEN Software Tech Consultancy speelde een cruciale rol in deze transformatie door hun expertise en innovatieve oplossingen in te brengen om Praxis te helpen een geüpgraded en verbeterd e-commerce platform te leveren. Laten we eens kijken naar de belangrijke bijdragen die ZEN Software Tech Consultancy tijdens deze reis heeft geleverd.

Aansturen van Agile Transformatie bij CrunchraZEN Software Tech Consultancy heeft een impact gehad op Crunchr, een scale-up met 20 ingenieurs die een HR-technologieoplossing ontwikkelen. Met de begeleiding van ZEN's Agile Coach heeft Crunchr zijn softwareontwikkelingsaanpak getransformeerd, wat resulteerde in verbeterde efficiëntie, samenwerking en motivatie.

Persoonlijk hou ik niet zo van die 'Silicon Valley-inspiratiereizen'. Maar hoe noem je het als je toevallig in San Francisco bent, in de software zit, en 'geïnspireerd' raakt? Een gesprek met Constructor.io over zoeken met machine learning.

Als het om hyperscale clouds gaat, is Google een topaanbieder. GCP ging in 2011 van start en is daarmee de jongste speler in de markt, maar veroverde snel een stabiele positie met een uniek aanbod aan big data- en AI-diensten.

Bank Mendes Gans (BMG) onderkende de noodzaak om moderne softwareontwikkelpraktijken te omarmen om de concurrentie voor te blijven. ZEN Software Tech Consultancy kwam binnen: hun expertise op het gebied van DevOps en Continuous Delivery speelde een cruciale rol bij het moderniseren van de softwareontwikkelingsprocessen van BMG.

De meeste organisaties die software maken werken in een of andere vorm van agile. Spotify werd beroemd met zijn eigen model, georganiseerd rond teams die 'squads' heten. Dat organisatiemodel is redelijk bekend; de kantoorindeling erbij veel minder. Net als de verantwoordelijkheden en de autonomie draaien ook de faciliteiten in het kantoor om het team.

Bij Bank Mendes Gans introduceerde ons systeemteam containers bij een groot, internationaal team van developers. Om dat uit te leggen grepen we naar een oer-Hollands verschijnsel: met de caravan op zomervakantie, met alle proviand voor drie weken mee.

Linus Torvalds, bedenker van Linux en Git, praat over het versiebeheer van de Linux-kernel. Hij hamert vooral op de voordelen van volledig gedistribueerd versiebeheer met Git. Torvalds schreef Git zelf, nadat hij flink wat kritiek kreeg omdat hij het commerciële BitKeeper gebruikte om het Linux-kernelproject te beheren.