OnlyCloud: Europa betaalt, Amerika verdient — tijd voor een eerlijker cloudbalans?

📉 💸 Toen Donald Trump onlangs beweerde: “Europa koopt niks Amerikaans, zelfs geen auto's,” liet hij een belangrijk feit weg. Europa koopt wel degelijk veel van Amerika — alleen niet in fabrieken en hardware, maar in digitale diensten.

Cloudopslag, streamingplatformen en SaaS-abonnementen: vrijwel allemaal komen ze uit de VS.

• AWS, Microsoft Azure en Google Cloud hebben samen meer dan 70% van de Europese cloudmarkt in handen.

• Netflix en Disney+ domineren het streamen, met slechts een handvol lokale uitdagers.

• Software-abonnementen — van Salesforce tot Microsoft 365 tot Adobe Creative Cloud — zijn praktisch onontkoombaar.

Europa gebruikt die diensten elke dag en pompt er miljarden euro's mee de Amerikaanse economie in. Het geld stroomt omhoog, de cloud in — en die cloud ligt stevig verankerd aan de Amerikaanse kant.

Op het eerste gezicht is betalen voor clouddiensten gewoon wereldhandel. Maar de scheefgroei levert Europa structurele kwetsbaarheden op:

1. Digitale afhankelijkheid
   Europese bedrijven leunen zwaar op Amerikaanse cloudinfrastructuur. Verhogen Amerikaanse aanbieders hun prijzen of beperken ze hun diensten, dan voelen hele sectoren in Europa dat onmiddellijk.

2. Risico's rond datasoevereiniteit
   Data in Amerikaanse clouds valt vaak onder Amerikaanse jurisdictie (denk aan de CLOUD Act), ook als die fysiek in Europese datacenters staat. Dat ondergraaft Europa's pogingen om privacy en soevereiniteit te garanderen.

3. Economische weglek
   Europa legt de fysieke infrastructuur aan (glasvezel, lokale datacenters, mensen), maar de winst vloeit weg. Europa houdt de kosten, terwijl de aandeelhouderswaarde zich in Silicon Valley opstapelt.

4. Innovatiekloof
   Doordat zoveel Europese developers en bedrijven op Amerikaanse platformen bouwen, komen lokale alternatieven moeilijk tot schaal. Dat beperkt Europa's vermogen om mondiaal mee te doen in de digitale economie.

🧾 Sommige politici pleiten voor een Europese heffing op Amerikaanse cloud- en streamingdiensten om het speelveld te “herstellen”. Aantrekkelijk idee, maar de werkelijkheid is ingewikkelder:

• Hogere kosten voor Europese bedrijven
  Een cloudtaks jaagt de vaste lasten op van mkb'ers en startups die het al met dunne marges moeten doen.

• Minder concurrentiekracht
  Extra kosten maken Europese bedrijven wereldwijd minder concurrerend ten opzichte van Amerikaanse of Aziatische spelers.

• Kans op vergelding
  De VS kan reageren met tarieven of andere barrières, waarmee je in een digitale handelsoorlog belandt.

Kortom: een heffing straft Europese gebruikers harder dan dat ze Amerikaanse verdienmodellen verandert.

In plaats van strafmaatregelen zou Europa moeten inzetten op een sterker, eerlijker digitaal ecosysteem. Een paar veelbelovende richtingen:

Bedrijven als OVHcloud, Deutsche Telekom en Scaleway bouwen al aan alternatieven, maar missen de schaal van AWS of Azure. Europa moet:

• onderzoek en ontwikkeling gericht financieren

• bedrijven aanmoedigen om lokale aanbieders serieus te overwegen

• allianties over grenzen heen smeden om echte pan-Europese spelers te vormen

Projecten als GAIA-X willen een gefedereerde, veilige Europese datainfrastructuur neerzetten. De voortgang is traag, maar het idee blijft cruciaal: zorgen dat Europese data volgens Europese regels wordt opgeslagen, verwerkt en bestuurd.

Overheden, universiteiten en bedrijven kunnen hun middelen bundelen om schaalbare cloudplatformen te bouwen. Net zoals Airbus ooit werd opgetuigd als tegenwicht tegen Boeing, zou Europa kunnen investeren in een “digitale Airbus” voor de cloud.

Europa heeft een sterke traditie in opensourcesoftware. Door in te zetten op uitwisselbaarheid en open standaarden kan Europa de lock-in bij Amerikaanse platformen verkleinen en lokale innovatie aanjagen.

Tegelijk is een volledig “alleen-Europese” cloudtoekomst niet realistisch. De digitale wereldeconomie draait op samenwerking. Veel van de innovaties waar we op leunen, zijn aan weerszijden van de oceaan samen ontwikkeld.

Wat nodig is, is balans:

• Europa moet zijn overmatige afhankelijkheid van Amerikaanse aanbieders terugdringen.

• De VS en de EU moeten blijven werken aan eerlijke regels voor datastromen en digitale handel.

• Gezamenlijke innovatieprogramma's kunnen ervoor zorgen dat beide kanten er beter van worden.

Dit gaat niet over loskoppelen. Het gaat over wederzijds voordeel en veerkracht in een wereld waarin cloudinfrastructuur alles draagt, van films streamen tot kritieke zorgsystemen.

Europa heeft twee opties:

1. De rekening blijven betalen terwijl innovatie, winst en invloed elders belanden.

2. Of strategisch investeren en een echte speler worden in de cloudeconomie.

Klagen over uitbuiting lost de scheefgroei niet op. Simpele oplossingen als een cloudtaks evenmin. Wat Europa nodig heeft, is een langetermijnvisie op digitale soevereiniteit, gecombineerd met samenwerking met bondgenoten die je vertrouwt.

Doen we het goed, dan is de cloud meer dan een dienst die we afnemen — dan is het een platform dat we mede vormgeven. En dat betekent een toekomst waarin Europa niet alleen betaalt, maar ook verdient aan de digitale wereld die het mede heeft opgebouwd.